ερμαί

Λίθινες στήλες με ανδρική προτομή, στη μέση των οποίων υπάρχει ανδρικό αιδοίο. Η ονομασία τους προέρχεται από τη θεότητα που αρχικά παρίστανε κατά κανόνα, δηλαδή τον Ερμή. Η σημασία των αγαλμάτων αυτών, για τα οποία οι γραπτές πηγές μάς δίνουν πληροφορίες από τον 6o αι. π.Χ., ήταν αποτροπαϊκή (απέτρεπε δηλαδή το κακό) και ευοίωνη. Ήταν τοποθετημένα συνήθως στα σταυροδρόμια, στην αγορά, σε οριακές τοποθεσίες, σε τιμητικά μνημεία ή σε τάφους. Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους η προτομή δεν παρίστανε μόνο θεότητες αλλά και διάφορους ανθρώπους. Κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία και στη χρησιμοποίησή τους. Μεταξύ των Ε. που διατηρήθηκαν από την κλασική αρχαιότητα, αξιοσημείωτη για τη σπουδαιότητά της είναι η στήλη που ήταν τοποθετημένη στη Βιβλιοθήκη της Περγάμου· πρόκειται για αντίγραφο του Ερμή Προπύλαιου, που υπήρχε στην Ακρόπολη. Αντίγραφα και παραστάσεις ελληνικών και ρωμαϊκών προσωπικοτήτων υπάρχουν επίσης με τη μορφή Ε. ερμοκοπίδες. Έτσι ονομάστηκαν οι ακρωτηριαστές των ερμαϊκών στηλών, που ήταν τοποθετημένες στην αγορά της αρχαίας Αθήνας για λατρευτικούς σκοπούς. Η ιερόσυλη πράξη έγινε τη νύχτα της 10ης προς την 11η Μαΐου του 415 π.Χ. (παραμονές του απόπλου του αθηναϊκού στόλου για τη Σικελία) και καταθορύβησε τον λαό, επειδή θεωρήθηκε αφενός κακός οιωνός για την έκβαση του στρατιωτικού εγχειρήματος, αφετέρου προοίμιο στάσης για την ανατροπή της δημοκρατίας. Οι υποψίες στράφηκαν αρχικά κατά του Αλκιβιάδη –ο οποίος κατόρθωσε να διαφύγει στους Θουρίους– και ορισμένων φίλων του, οι περισσότεροι από τους οποίους τιμωρήθηκαν με θάνατο. Το ζήτημα όμως πήρε μεγάλες διαστάσεις μετά τις ανυπόστατες, όπως αποδείχθηκε στη συνέχεια, κατηγορίες κάποιου Διοκλείδη, ο οποίος ανέβασε τον αριθμό των δραστών σε 300 και έσπευσε να κατονομάσει 42 πρόσωπα, στα οποία περιλαμβάνονταν δύο βουλευτές, ο Μαντίθεος και ο Αφεψίων, ο κωμικός ποιητής Φρύνιχος, ο ρήτορας Ανδοκίδης και πολλές άλλες προσωπικότητες. Τελικά η υπόθεση, που ενείχε στην ουσία καθαρά πολιτικό χαρακτήρα, επειδή συνδεόταν άμεσα με την έντονη διαμάχη ανάμεσα στη δημοκρατική και στην ολιγαρχική φατρία, έκλεισε με την ομολογία του Ανδοκίδη ότι ευθύνονταν ο Ευφίλητος και οι σύντροφοί του και την αναγνώριση του Διοκλείδη ότι έδρασε με την παρακίνηση του Αλκιβιάδη, του Φυγουσίου, του Αμίαντου και άλλων. Οι ερμαί είναι προτομές θεών (του Ερμή συνήθως) ή σπουδαίων προσώπων. Στη φωτογραφία, δίμορφος Ερμής του 1ου ή 2ου αι. π.Χ.
* * *
ἑρμαῑ, αἱ (Α)
βλ. Ερμής.

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • Ἑρμαῖ — Ἑρμῆς pillar surmounted by bust masc nom/voc pl (attic) Ἑρμῆς pillar surmounted by bust masc voc pl (attic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Ἑρμᾶι — Ἑρμᾷ , Ἑρμῆς pillar surmounted by bust masc dat sg (doric) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • ἑρμᾶι — ἑρμᾷ , ἑρμάζω steady fut ind mid 2nd sg (epic) ἑρμᾷ , ἑρμάζω steady fut ind act 3rd sg (epic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Ἑρμ' — Ἑρμαί , Ἑρμαίς called after fem voc sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Herma — de Demóstenes. En la Antigua Grecia, una herma (en griego antiguo έρμα, plural έρμαι hermai) era un pilar cuadrado o rectangular de piedra, terracota o bronce (el estípite) sobre el que se colocaba un …   Wikipedia Español

  • ГЕРМЕЙСКИЙ МЫС —    • Hermaeum promunturium,          Έρμαι̃ον λέπας, Έρμαία άκρα,        1. мыс на южном берегу острова Крита, южная оконечность белых гор (Λευκή); н. Плака;        2. мыс в Африке (Zeugitana), у римлян Mercurii prom. Liv. 29, 27. Северо… …   Реальный словарь классических древностей

  • Ἑρμαία — Ἑρμαίᾱ , Ἑρμαίης masc nom/voc/acc dual Ἑρμαίᾱ , Ἑρμαίης masc voc sg (attic) Ἑρμαίᾱ , Ἑρμαίης masc gen sg (doric aeolic) Ἑρμαί̱ᾱ , Ἑρμαῖος fem nom/voc/acc dual Ἑρμαί̱ᾱ , Ἑρμαῖος fem nom/voc sg (attic doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Ἑρμαίας — Ἑρμαίᾱς , Ἑρμαίης masc acc pl Ἑρμαίᾱς , Ἑρμαίης masc nom sg (attic epic doric aeolic) Ἑρμαί̱ᾱς , Ἑρμαῖος fem acc pl Ἑρμαί̱ᾱς , Ἑρμαῖος fem gen sg (attic doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Ἑρμαίω — Ἕρμαιον gift of neut nom/voc/acc dual Ἕρμαιον gift of neut gen sg (doric aeolic) Ἕρμαιος masc nom/voc/acc dual Ἕρμαιος masc gen sg (doric aeolic) Ἑρμαίης masc gen sg (attic epic ionic) Ἑρμαί̱ω , Ἑρμαῖος masc/neut nom/voc/acc dual Ἑρμαί̱ω ,… …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Ἑρμαίων — Ἕρμαιον gift of neut gen pl Ἕρμαιος masc gen pl Ἑρμαί̱ων , Ἑρμαῖος fem gen pl Ἑρμαί̱ων , Ἑρμαῖος masc/neut gen pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.